

Gqibezela ezi zivakalisi. Lo kusenokuba ngumyalezo okwikhadi yakho.

Bhota                            Ndi                              


KuIe holide si                       





Ndikunqwenela nosapho               Kamnandi
Jonga izivakalisi ezingezantsi. Bhala isivakalisi ngasinye uze ukhethe igama elivumelana nawe. Bhala izivakalisi ngokulandela kwazo uze uzibhale kwikhasi. Lo myalezo usenokuthi.

Bhota                              
1.	Akwaba ungaba neeholide (ezimnandil ezimbi/ezonwabisayo).
2.	Usapho Iwam (Iuyaphilaluyagula/lonwabile).
3.	Siyathemba ukuba uza (kusibbalela/ kusifowunela/kusityelela) ngokukhawuleza.
4.	Nclise (khaya/emsebenzinilaiidipbangeli/ ndisekhefini).
5.	Siceba (ukuphumlalukusebenza nzima/ ukuselalukuya emathekweni) ngeeholide.

Ngothando                          



6 BONA XHOSA - December 1996


Abafundi Abatsha 1


UKUFUNDA UKUBHALA
NOKUFUNDA

Ukwenza iKhadi yeKrismesi
















Zenzele elakho ikhadi	Kufuneka ucebe irito oza	   Bhala umyalezo
 lemibuliso yekrismesi!	 kuyibeka ngaphandle.	omfutshane, onjengothi
Thatha iphepha elimhlophe	Jonga kwiimagazini onazo	Ube neholide emnandi,
  ulincamathisele	ekhaya. Sika umfanekiso	  nothi Wonwabe
 kwikhadibhodi. Lisike	     omhle uze	  ngekrismesi oza
ikhadibhodi uze ulisonge	   uwuncamathisele	kuhamba nomfanekiso
     phakathi.	     ngaphandle.	      wakho.


Umyalezo
Kufuneka ubhale ofuna ukukutsho ngaphakathi kwikhadi. Kudla ngokuba ngumbhalo ongumbongo
Kodwa unokuwubhala ngeendlela ezahlukeneyo. Makhe sijonge izinto onokuzibhala:




Abajundi As/i
UKUFUNDA UKUALA KUFOY
Ukuceba indlela yokusebenzisa imali
txesha teKrismesi linokuba ziindleko .gqitha. Abantu bathengelana izipho. Bathenga nokutya okumnandi. Oko kunokukudla imali eninzi. Makhe sicebe indlela yokudibanisa ima(i, ukuthabatha nokuceba indleta
Eyokutya
UNksk. Xu(u unetheko emzini wakhe. Ufuna ukuchitha i-R250 ekutyeni. Uzibhalile ezinye izinto azithandayo. Amaxabiso azo anje:
lnkuku	R20,89	lziselo	R30,OO
lnyama	R62,50	Iswekite	R8,50
lsonka	R1 0,50	layisikhrim	R1 2,60
ibhoto(o R7,50	Ibhanana R4,30 lchips R15,1O likeyiki Ril,67 litekese R20,OO Itshizi R1 2,90 Ibhiya R46,OO lgrangqa R50,30


































yokusebenzisa imali yakho.



U
 Nksk. Xulu usandul ukufumana umvuzo wakhe. Njengoko efumene ibhonasi, une-R350 anokuyichitha ekutyeni nakwizipho. Ngaba ungamnceda agqibe izinto afanele ukuzithenga?
Izipho
Dibana nosapho lukaNksk. Xulu. Kukho uMnu. Xutu; uDudu (5); uJabu (9) noGogo. UNksk. Xu(u ugqibe ekubeni athenge izipho ze-R100. Uya kuthenga. Mncede afumane isipho somntu ngamnye. Qinisekisa ukuba akachithi imali eninzi!
NKSK XULU:	Iikawusi (R20,99) lncwadi (R80,50)
DUDU:	Ithoyi (R50,99) Izihlangu (R32,95)
JABU:	Ibhulukhwe (R49,99) lhempe (R19,99)
GOGO:	Isikhafu(R12,99) Iinclondo (R40,50)
Umsebenzi
1.	Xa uNksk. Xulu ubekuthenga konke oku kutya, ubeya kuchitha malini kuko?
2.	Khetha izinto ezah(ukeneyo anokuzithenga uNksk. Xulu zize zimdle i-R250 okanye ngaphantsi
3.	Ngaba ziya kuba yimalini izinto azithengiteyo xa zidityaniswa?
4.	Ngaba uya kusala enamalini?








Icrossword
Zama ukwenza le crossword. Funda ibali legama lokudlala kwakhona. Zonke iimpendulo zecrossword ziyafumaneka kweli ba(i.
2.	Elinye igama elithetha ukuba mkhulu.
8.	Nkqu nokuba utyebile, uSipho wayecinga ukuba uPinky..




8 BONA XHOSA - December 1996

Abafundi Abatsha
UKUFUNDA UKUWIALA

NOKUFUNDA

Zonwabise ngeptzz1e
Funda ibali elingezantsi. Zaliza ipuzzle elandelayo. Iya kukunceda uphucule ind(ela ofunda nobhala ngayo. Uya konwaba kwangaxesha-nye!
Umkam uthiwe igama lokudlala
kubhale uJabu Radebe
Umkam. ogama iinguPinky unobukhwele. Xa siye emathekweni okanye esitokfeleni ucinga ukuba ndiza kLtmshiya ndihambe nelinye ibhinqa. Kaloku oko satshatayo usuke wamkhulu. Akasaqinisekanga nokuba LlsemhIe na. Mna ndicinga ukuba uPinky Llsemhle. Ndisamthanda gqitha. Xa ezijonga esipilini ndiinxelela ukuba Sithandwa. umhle gqitha. Ungakhathazeki ngokuba mkhulLt kwakho. Uyazi LtkLiba ubamhle umntu nokuba rnkhulu. Ungandiqhathi, Sipho, udla ngokutsho.
Ngenye imini sasiye estokfeleni.
1. lgama lomfazi kaSipho.
3.	Ngaba uSipho wayefuna ukuyapha?
4.	Elinye igama lesithandwa.
5.	Wayephi uSipho noPinky?
6.	tgama Iokudlala lomfazi kaSipho.
7.	Wayesenza ntoni uSipho estokfeleni
Wayesoloko endigadile. Wayehleli ecaleni kwakhe, esela. Ngeqtibuliso wathi kutheni ela bhinqa likujongile nje? Uyalazi?
Andilazi, kwaye andazi uktEba lijongeni - ukuba Iindijongile. Uyalazi Sipho. Ndiyakwazi wena. Ucinga ukuba andiboni ukttba uyakrexeza. Uyintombi yakho. Andinaiigxaki mna. Ngoko andiphendttli. Ingxaki yaqala xa kwaktlfuneka ndiye kwigumbi langasese. Ndanclibekelwe umgibe
- ndandithi xa ndisiya iigasese, acinge ukuba ktikho ibhinqa endi1i1ande1ayo. Nokuba liliphi iia ibhinqa, wayendifaka engxakini.
Xa ndihleli uyazi okwenzekayo. Ndiyeva ukuba uyeza umchamo. Ndiyayiva ukuba iza ngamandla. Andisenako ukuzibamba ndaza ndamcela ukuba Ndingaya ngasese?

Awuyi apho! Ufttna ukuhamba nela bhinqa.
Kodwa, Pinky, imbi Ie nto uyenzayo. Ndifanele ncliye ngasese. Kunjenjalo ndiza kuzichamela.
Kulungile ungaya, kodwa ndiza kLthamba nawe, watsho.

Ndaliainba kuqala wandilalela. Oku kwamangalisa abantu abaninzi estokfeleni. Ukususela ngoko ubizwa ngokuba ngu-Mamkhapheni.





Esi sihlomelo sibhalwe kwiphepha esiliphiwe ngabakwaMolldi Paper




Lu1onwao 010!









Ehlabathini baninzi abantu
abaziphilisa ngokonwabisa abantu.
KuIe nyanga uTyhila Ufunde
uqwalasela imisebenzi yabadanisi
ababini nomdlali wemidlaio
yeqonga. Sifumana ukuba yintoni
eyabenza bangabadanisi nokuthi
akungomsebenzi ulula 10.

Uktd1a1a imidlalo yeqonga
UBheki Mkhwane onama-32 eminyaka wayesoloko ekunqwenela ukud(a(a imidlalo yeqonga. Esafunda wayedlala kwimidlato yeqonga yoluntu. Waqala ed(a(a kuyo ngokungxungxa kodwa ngoku ungumdlali wemidlalo yeqonga oqeshwayo ngokusisigxina.

Ndasebenza njengonogada ukuphuma kwam esikolweni. Saqeqeshwa iiveki ezintandathu ekusebenziseni umpu i-A1, imipu emincinane nokucima umlilo. Oko kwakunomdla kuthi thina sasise(ula. Kodwa kwakukubi ukusebenza amashifti. Oko kwakundinika ixesha elane(eyo lokuba ndidlale kwimidlalo yeqonga. Ndandiwufuna nomsebenzi ndaza ndafumana owokuba ngunobhala okupha iimpahla.

Waqala ukuba ngumdlali wemidlalo ngokupheleleyo emva kokuba enikwe umsebenzi osisigxina. Wafunda izinto ezininzi ngokudlala kwimidlalo yeqonga.

Kufuneka ubabukele abanye abadfali bemidlato yeqonga xa ufuna ukuba ngumdlali nawe kuba oko kukwenza ufunde ezinye izinto. Uye uthi ndifuna ukudlala

njengala mntu. Ndakhuta ndifunda ngolo hlobo kuba kuphela kwendlela ofunda ngayo.

UBheki uthi xa abafundi befuna ukuba ngabadlali bemidlato yeqonga neefilim, abafane(e bayeke ukufunda. (mfundo ibalulekile, asifanelanga siyekise abafuncli isiko(o kuba sifuna badlale kwimidlato yeqonga. Kufuneka babe nento yokuziphilisa.

Ndiyayazi indlela yokungawi xa udlala imidlalo
Amakhasi Olutsha
ISEBENZI
UBlieki Mkhwane ungumdlali wemidlalo yeqonga owaziwayo eThekwini. Kungoku nje udlala emdlalweni othi uNongogo nothi Solomon Pride. Xa unqwenela
ukuqhamshelana naye,
:umtsaleki umnxeba eBat
,ztre kule nombolo (031)
320 451.
yeqonga. Kufuneka uhlale phantsi uzenze(e umsebenzi ngokwakho. Awunakuhlala ulindele ukuba umsebenzi uzizele. Kufuneka ufunde nobuchule bokudlala imidtato yeqonga.

Baninzi abadlali bemidlalo abasokolayo. Ndazibuza ukuba Kungani? Andayifumana impendulo. Ndicinga ukuba kufuneka uso(oko uzenzela umsebenzi. Nokuba woyisake(e kufuneka ungalilahli ithemba uqhubeke nokuzama.



	Nifunliswa ngephepha 1akwaMonli Paper

		NA XHOSA       her 1996 7

	AbakwaMonili Paper banqwenelela iBona eminye iminyaka engama-40 yempumeielo

		BONA XHOSA - December 1996 9

	AbakwaMontli Paper bavtiyisana neBona ngokonwabisa abafuntli iminyaka engama-40

